9 دسامبر 2022 – بزرگسالانی که چربی زیادی در لوزالمعده ی آنها تجمع یافته است، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت هستند، اما کاهش وزن ممکن است بتواند با کاهش سطح چربی و افزایش حجم پانکراس، خطر ابتلا به دیابت را در آنها کاهش دهد.
دکتر Richard E. Pratley، یکی از ویراستاران Endocrine Today، طی ارائه ی مقاله ای در کنگره جهانی مقاومت به انسولین، دیابت و بیماری های قلبی عروقی، گفت: من فکر می کنم این ممکن است در ابتدا یک پاسخ جبرانی باشد. از نظر طولی، لوزالمعده چرب با از دست دادن عملکرد ترشحی انسولین و دیابت مرتبط است، اما به نظر می رسد که با کاهش وزن برگشت پذیر باشد.
دیابت نوع 2، در افراد مبتلا به پانکراتیت مزمن و حاد، شایع است. بر اساس مطالعات متعدد منتشر شده، حدود یک سوم از بزرگسالان مبتلا به پانکراتیت مزمن، به دیابت نوع 2 مبتلا هستند و خطر ابتلا به دیابت در طول زندگی افراد مبتلا به پانکراتیت مزمن، 75 درصد است.
برای بزرگسالان مبتلا به پانکراتیت حاد، خطر ابتلا به دیابت در عرض 5 سال بین 15 تا 24 درصد است و پس از 5 سال به 40 درصد افزایش می یابد. عوامل خطر ابتلا به دیابت با پانکراتیت حاد شامل چاقی و چاقی احشایی است.
چربی پانکراس و ترشح انسولین
چندین مطالعه مکانیسم هایی را بررسی کرده اند که چگونگی تجمع چربی در لوزالمعده با ایجاد دیابت را مرتبط می کنند. مطالعه ای که در سال 2012 در Diabetes Care منتشر شد، نشان داد که سطوح بالاتر چربی لوزالمعده با افزایش مقاومت به انسولین و ترشح انسولین در بزرگسالان مرتبط است، اما اثرات آن بر اساس نژاد متفاوت است. شرکت کنندگان سیاهپوست در این مطالعه در مقایسه با شرکت کنندگان اسپانیایی و سفیدپوست چربی لوزالمعده کمتری داشتند، اما در این گروه همچنان ترشح انسولین و مقاومت به انسولین بالاتر بود.
دکتر پراتلی گفت: اگر به رابطه بین چربی پانکراس و ترشح انسولین نگاه کنید، می‌توانید بین سیاه‌پوستان، سفیدپوستان و اسپانیایی‌ها رابطه متفاوتی را مشاهده کنید. این چیزی در مورد زیست شناسی بنیادی به ما می گوید.
چندین مطالعه بررسی کرده اند که چگونه چربی لوزالمعده بر ترشح انسولین تأثیر می گذارد. یک مطالعه که در سال 2022 در Diabetes منتشر شد، چربی پانکراس را در 208 شرکت کننده با قند خون طبیعی، 117 فرد مبتلا به پیش دیابت و 43 فرد مبتلا به دیابت نوع 2 ، با هم مقایسه کرد. این مطالعه نشان داد که افراد مبتلا به پیش دیابت و دیابت نوع 2 چربی لوزالمعده بیشتری نسبت به افرادی با قند خون طبیعی داشتند. با این حال، در حالی که چربی پانکراس با مقاومت بیشتر به انسولین مرتبط بود، ارتباطی بین چربی پانکراس و ترشح انسولین مشاهده نشد.
مطالعه ی دیگری که در ژاپن انجام شد، پاسخ‌های پپتید C را در بزرگسالانی که تحت آزمایش تحریک گلوکاگون قرار گرفتند، اندازه گیری کرد. این مطالعه نشان داد که چربی پانکراس با ترشح بیشتر انسولین مرتبط است. با این حال، در افرادی که چربی بیشتری در لوزالمعده ی خود داشتند، به مرور زمان ترشح انسولین کاهش یافت.
مطالعه‌ای که بر روی بزرگسالان در آلمان و ژاپن انجام شد، شرکت‌کنندگان را بر اساس سطح بالای چربی کبد، چربی پانکراس، چربی ماهیچه‌ای یا سطح چربی طبیعی به گروه‌هایی تقسیم کرد. گروهی که چربی لوزالمعده بالایی داشتند، نسبت به بزرگسالان با سطح چربی طبیعی حساسیت کمتری به انسولین داشته و در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به دیابت قرار داشتند.
کاهش چربی پانکراس با کاهش وزن
تحقیقات نشان داده است که کاهش چربی لوزالمعده می تواند برای سلامتی افراد مبتلا به دیابت نوع 2 ، فوایدی داشته باشد. در مطالعه ای که در آن افراد مبتلا به دیابت نوع 2، پس از خوردن یک رژیم غذایی بسیار کم کالری، وزن خود را کاهش دادند، کاهش چربی پانکراس و بهبود ترشح انسولین در این گروه در طول پیگیری گزارش شد. مطالعه دیگری روی بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 2 که در کارآزمایی بالینی معکوس شدن دیابت شرکت کردند، تغییرات حجم و چربی پانکراس را در میان افرادی که به بهبودی از دیابت دست یافتند، مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. گروه بهبود یافته در مقایسه با بزرگسالانی که همچنان به دیابت نوع 2 مبتلا بودند، حجم پانکراس افزایش و چربی پانکراس کاهش یافته بود.
دکتر پراتلی گفت: شناسایی و درمان زودهنگام لوزالمعده چرب به منظور جلوگیری از عوارض بعدی بسیار مهم است.اگر بیمار به اندازه کافی بدشانس باشد که به پانکراتیت حاد مبتلا شود، ترشح انسولین بیشتر می شود و دیابت ممکن است بدون تغییر در مقاومت به انسولین، ایجاد شود. اگر این طیف را دنبال کنید، ممکن است به پانکراتیت مزمن مرحله نهایی و حتی آدنوکارسینوم مجرای پانکراس مبتلا شوید، که پانکراتیت یک عامل خطر برای آن است.
منبع:
https://www.healio.com/news/endocrinology/20221202/fatty-pancreas-increases-diabetes-risk-but-may-be-reversible-with-weight-loss